Glorie en historie: De Hollandse Dijk

Beschreef ik in de vorige blog de teloorgang van mooi verenigingswater, een jaar hiervoor was er ook al een schitterende penvisstek verloren gegaan. Zonder te willen neigen naar treurnis en melancholie, want de karpertoekomst is zeker nog zonnig in deze buurt, denk ik dat ook deze voorheen zo karakteristieke plek een plaats verdient op deze blog.... Want één van de mooiste stekken die ik aantrof nadat we in Uithoorn kwamen wonen was de poldervaart langs de Hollandse Dijk... 

1615

1749

1849

Nu...

Oude grenspaal....

De Hollandse dijk rond 2005...

De zelfde plek nu....

Water, dijk en polder nog in volle glorie...

De Hollandse Dijk is een oude landscheiding welke al op kaarten van begin 17e eeuw voorkomt, en waar Uithoorn tot voor kort ophield om plaats te maken voor een schitterend weidelandschap. Een oud water dus, waar vroeger de grens lag tussen de gewesten Utrecht en Holland, getuige de op de dijk staande oude grenspaal. De dijk vormt de afscheiding tussen de Bovenkerker en Thamerpolder, beiden in de loop der eeuwen verveend en drooggemalen. De hierbij afgebeelde oude kaarten laten de situatie zien in 1615, in 1749 tijdens de vervening, en 100 jaar later als de Bovenkerkerpolder al drooggemalen is. Met een prachtig uitzicht over het schilderachtige landschap was het altijd een plek met een historisch voelbaar karakter.... De dijk is in recentere tijden redelijk autoluw gebleven en wordt ook intensief gebruikt door fietsers en hardlopers. En.... er werd nauwelijks gevist....  Zeker niet in die delen waar de meeste karpers zich ophielden. En daar was een duidelijke reden voor: De oever was er veel te schuin. Je moest nogal wat halsbrekende toeren uithalen om je goed langs het water te kunnen positioneren, en een gehaakte karper de kant op krijgen was niet eenvoudig. Je moest je als het ware naar beneden laten glijden om daarna weer tegen de oever op te klimmen... Ik kwam hier in de loop der jaren slechts een paar keer andere vissers tegen, en die kwamen dan voor een andere attractie die dit water bood: De graskarper... Deze oude populatie was in ieder geval tot voor kort nog in leven,  waaronder een aantal grote jongens van rond de meter... Ik zelf heb er ooit bij toeval één, wat kleiner exemplaar, gevangen. De dijk grenst deels aan een stukje bos en hier huisde een flinke populatie uilen en een aantal buizerds. In de avond kwamen de uilen vanuit het bos de polder in om op muizen te jagen.. Een schitterend gezicht...En zittend in het hoge gras keek je zo de prachtige weilanden in met in de verte de skyline van Amsterdam... Maar dat alles is nu dus voorbij... Want inmiddels loopt hier de omgelegde provinciale weg N201: Een van de drukste wegen van de randstad. Precies op een minder steile plek, waar ik graag mocht zitten, is een lelijke brug verrezen, welke Uithoorn met deze nieuwe weg verbindt, en tussen de dijk en de weg ligt nu een wandelgebiedje wat inmiddels voornamelijk lijkt te dienen als hondenuitlaatplaats. Je kan er nog steeds vissen, maar ook de tocht zelf is van zijn glorie ontdaan...Het beste deel is uitgebaggerd en beschoeid. Waterbouwkundig noodzakelijk natuurlijk...

Typerende bruine kleur......

Midden overdag:  20 pond aan de Thomas Lont....

 

22 ponder vroeg in de ochtend..

 

Met 24 pond de zwaarste....

Maar de glans is er af.. Want het water leende zich altijd uitstekend om te stalken vanwege de geringe diepte en de oevervegetatie aan de overkant, waar je de vissen de kant af kon zien stropen naar voedsel.. Ook lagen er in de winter na de werkzaamheden aan de kant van het nieuw te bouwen gemaal een behoorlijk aantal dode exemplaren waaronder 2 grote jongens... Zeer triest want de karperpopulatie was hier altijd buitengewoon indrukwekkend... Ik ving er door de jaren tientallen en de vissen waren hier echt beresterk... Dit laatste had misschien te maken met het feit dat ze vaak tegen een stevige stroom in moesten zwemmen.. De tocht werd namelijk behoorlijk zwaar bemalen, al sinds 1879, en de trek tijdens de bemaling was zo sterk dat penvissen dan niet mogelijk was..  Op één plek na: De inham bij de uit 1894 daterende, nog ouderwets gemetselde, uitwatering op ca. 500 meter van het gemaal. Ik haakte hier tijdens de bemaling eens een karper die door de stroom meegevoerd werd en ik moest tientallen meters meelopen om steeds beetje bij beetje in te kunnen halen. Op windstille heldere dagen waren de vissen goed te observeren, en met name de paaitijd gaf een goede indruk van het bestand. Zeelt en brasem zat er nauwelijks. De bodem was op veel plekken bedekt met wier en het was er, op een paar plaatsen na, in het midden niet dieper dan een cm of 80. Het was ook hier dat er op een ochtend, niet lang voor of na de paaitijd, niet één maar twee karpers uit het schepnet kwamen.... De meeste vissen hadden een schitterende bruine kleur en je kon er ook midden overdag goed vangen.... De zwaarste die ik er ving was 24 pond... Al met al dus mooie vissersherinneringen aan een verloren gegaan karakteristiek stuk landschap. Maar ja...... wegen- en met name waterbouwkundige werken zijn in Holland nu eenmaal van alle tijden, en de tocht zal ooit een deel van zijn oude glorie wel weer terugwinnen zullen we maar denken.....
Ik zal er dan, net als in de afgelopen jaren, zeker weer te vinden zijn.....
 

Einde van een schitterend tijdperk......

De karper houdt het de laatste weken in de polder wel voor gezien, en dus zit het penvisseizoen er wat mij betreft op... 
Het is altijd een speciaal moment om het karperseizoen af te sluiten, maar 2015 is wat dat betreft een extra memorabel visjaar....Om meerdere redenen... Een 30 ponder blijft toch bijzonder voor de instant penvisserij, en het was met vele andere mooie vangsten een zeer succesvol jaar, maar ook het jaar waarin er een tijdperk afgesloten wordt.... 
Ecologische beleidsmakers in de Provincie Utrecht hebben namelijk een nieuw troetelkind: Natuurvriendelijke oevers.  
En dus vindt er momenteel bij het overgrote deel van de wateren van onze hengelsportvereniging een zeer ingrijpende en voor hengelaars zeer trieste ontwikkeling plaats... Bij het streven naar zogenaamd duurzaam landschapsbehoud inclusief aanwezige flora en fauna, wordt momenteel gewerkt aan herinrichting van de waterkant. Ter bevordering van de terugkeer van verdwenen dier en plantensoorten, alsmede het voorkomen van verlanding, worden de oevers schuin afgestoken en ca. 2 meter uit de kant afgezet met een buffer van rijshout. De nu ontstane strook biedt een gunstige leefomgeving voor

Zo was het altijd...

Zo wordt het....

Dit jaar voor het laatst de vertrouwde vishorizon....

moerasplanten en kleine waterdiertjes, en heeft een water zuiverende werking. Het is waarschijnlijk een hele verantwoorde vorm van natuurbeheer, maar de waterkant is niet meer te betreden en het water ligt nu buiten bereik van hengel en schepnet... Vissen vanaf de kant is hier dus na dit seizoen verleden tijd.... Met name voor de struinende pen en kunstaas visser een zeer treurig verhaal. Er zijn binnen het verenigingswater nog een aantal andere gebieden waar gevist kan worden, maar de herinrichting treft juist die gedeeltes welke landelijk al sinds decennia berucht zijn om de aanwezigheid van grote karper... Ik ben me dan ook altijd welbewust geweest van het voorrecht om juist als struinende penner in deze wateren te kunnen vissen.. Na hier in de buurt zijn komen te wonen en een aantal jaren op de wachtlijst te hebben gestaan ben ik in 1993 lid kunnen worden van de vereniging, en was de koning te rijk... Hoewel er in de opvolgende jaren niet veel gevist kon worden door opgroeiende kinderen en een drukke baan, ben ik hier met name de laatste vijf jaar de visserij weer intensiever gaan oppakken, en daarbij ook in beeld gaan brengen..  Het gebied was een beetje een tweede thuis aan het worden, met inmiddels een schat aan mooie herinneringen aan dit unieke landschap...  
Mijn visserij zoals ik die in de loop der jaren heb beoefend, houdt dus op te bestaan en het verdriet daarbij is intens.... 

De laatste...... Een waardig afscheid.....

De ontdekking vorig jaar van het tevens binnen ons vergunningswater vallende penparadijs biedt enige troost, want ook dit water levert mooie vissen op, en heeft zeker nog wel wat potentieel... Dit stelsel is qua omvang en karperbestand echter veel beperkter, want het staat niet in verbinding met groot open water.. De vertrouwde vishorizon zal dus verlegd moeten gaan worden, waarbij ik waarschijnlijk rekening moet houden met minder spectaculaire vangsten zo dicht bij huis, met minder struinen en stalken....
Maar ja.... Nieuwe uitdaging zullen we maar denken.....
  
Één ding is in ieder geval zeker: Een beter, en vooral mooier, viswater zal er nooit meer komen..... Het enige wat blijft zijn dus de herinneringen......

...aan een schitterend tijdperk....

Op het droge....

Gered....

Het was afgelopen zondag een schitterende zonovergoten middag en ik had een paar uurtjes om nog even de spinhengel te pakken... Na aankomst bij de waterkant midden in het weidelandschap vang ik al snel een klein snoekje, en struin verder de sloot af richting enkele verderop liggende veenplassen. Dan zie ik verderop vanuit het spiegelgladde water steeds wat kleine golfjes vanaf de overkant komen... Ik kijk tegen de zon in en zie pas vrij laat dat dit noch een watervogel, noch een azende karper is..... 
Het blijkt te gaan om een in het water gegleden.... schaap..! De oever is hier te hoog voor hem om op de kant te kunnen klimmen, en het dier lijkt al aardig uitgeput... 
De eerstvolgende boerderij waar dit stuk weiland bij zal horen ligt tamelijk ver weg, en aanbellen bij de boer op zondag lijkt me geen goed idee... Ik besluit het dier dan maar zelf zo snel mogelijk uit zijn benarde positie te bevrijden... Om via het dichtstbijzijnde bruggetje bij het schaap te komen, kost toch nog 20 minuten lopen, waarna ik aan de slag kan.. Het dier zit met zijn achterpoten en onderlijf compleet vastgezogen in de bagger, en een met water doordrenkt schaap blijkt dan een taaiere tegenstander dan de grootste karper.. Na het nodige sjor, til en duwwerk, en natte voeten, krijg ik hem  
                                                        op het droge, waarmee hij in ieder geval de zwaarste "vangst" van dit seizoen is......

Alleen met de spinhengel.....

Minimum aan materiaal....

Héé....Mag ik ook op de foto...?!

...maximum aan actie...!

Te vroeg ?

Hoewel het penvis seizoen nog niet helemaal ten einde is, vandaag toch even op pad met niets anders dan een licht spinhengeltje... En dat pakte meteen goed uit... Als je bij nagenoeg iedere inworp plantenresten binnenhaalt is het eigenlijk nog een beetje te vroeg voor de spinhengel, maar de snoek zelf heeft daar verder geen boodschap aan bleek vanmiddag.. Al na een paar inworpen meldde zich de eerste, waarna er deze middag nog zes volgde.... Het was er dan ook een perfecte dag voor:  Een beetje grijs met een zacht windje en af en toe wat lichte motregen. Het blijft een bijzonder enerverende vorm van vissen... Lekker actief struinend met een minimum aan materiaal en een maximum aan actie... In deze verstilde atmosfeer komt het lichte materiaal het beste tot zijn recht, waarbij de aanbeten extra heftig aanvoelen.. Met nog niet al te lage water temperaturen is de snoek nu ook nog wat feller dan in de winterperiode.. Hoewel de dood aas visserij of trawlen op open water heel wat grotere vissen oplevert dan het gepeuter met een acht grams spinhengeltje in ondiepe slootjes;  dit laatste blijft toch mijn favoriete snoekvisserij.... Lekker rondstruinen door de weilanden...En groot of klein: De snoek blijft altijd even fascinerend....

Ouwe taaie.....

 Doorgewinterd én in topconditie.......

De onmiskenbare karperbellen stemmen deze ochtend meteen tot vreugde, maar ik heb lange tijd het nakijken als de vis in kwestie alleen het gestrooide voer opslurpt, maar het haakaas mooi laat liggen... Deze doorgewinterde veteraan blijkt dan naast een sluwe vos ook nog eens een vechtjas, want hij blijft maar gaan en bezorgt me bijna een lamme arm... Hij is qua kleur en langgerekte bouw exemplarisch voor dit water, waar ik al vele jaren vaste gast ben. Het is een doorgaans zeer helder water waar het lastig is de karper ongezien te benaderen.. Na de wat langere opwarming van afgelopen zomer is het er nu nog steeds wat troebeler, waardoor je zelf minder opvalt, en de vis toch nog net te volgen is. Een plaatselijk opgegraven regenworm zorgde er uiteindelijk voor dat ik deze slimme rakker alsnog kon inrekenen....

Splendor in the grass...

Koude handen in de vroege ochtend...  Spiegelglad water zonder teken van leven..... Oprijzende nevel uit de sloten... Koeien in de mist.... Regenboogkleuren door stuivende waterdamp... De zilveren twinkeling van condens in het gras.. Gras....Het natte gras.. 

Het speelveld van zoveel visavontuur... In het gras voelt een mens zich gelukkig..... De zon zal deze sprookjessfeer straks laten oplossen...  Met weldadige warmte.... En rijk licht... Al is de zomer nu teneinde.. En ook september bijna.. De karpermaand... Al ziet het er vandaag niet naar uit.... Maar dat is OK.. Want de karper is maar een deel van deze magnifieke luister....Je weet het als visser... Het ochtendgloren is al genoeg... Met een mooie zonnige dag nog in het verschiet...Op naar de volgende voerplek... Een klein uurtje daarvoor aangelegd.... En Ja ! Toch nog bellen.. Zij het op bescheiden schaal.... Zeelt? Voor karper zijn de bellen toch iets te marginaal.. De pen draait een beetje rond... Mee in de door vis veroorzaakte beroering... Wat kleine stootjes... Dan ineens meer bellen......  en nog meer... Karper....! De pen wordt zijdelings meegenomen... En komt weer boven en blijft staan.. Lijnzwemmer...  Wat lichte tikjes... En de pen glijdt niet lang daarna wederom de diepte in, maar nu rechtstandig.. Nu toch maar aanslaan.....  

Hij gaat er vandoor richting het aangrenzende poeltje en versnelt... Er stuift condenswater van de tollende slip af.... Hij wil zoals verwacht naar het losse riet...Maar de Flex XXH met 28/00 zijn onverbiddelijk.. Toch weet de vis er na terughalen nog een tweede run uit te persen.... Maar daarna is over.. Zijn gouden tinten schitteren kort daarna trots in de opgekomen zon... Ik mag even pronken met zijn 21 pond aan natuurschoon.. En voel me hier in het natte gras te midden van deze polderpracht de koning te rijk...Na wederom een fantastische sessie in dit gebied... 
De laatste van deze karpermaand meer dan waardig...

 

Balen door malen...

En de lens was ook nog beslagen.....

Sterker dan normaal...

Door de aanhoudende regenval van de afgelopen week wordt de polder bemalen, wat resulteert in trek in het water.. En dat is normaal gesproken goed nieuws.... De karper is er vaak actiever door... En de geur van het voer en aas wordt over een grotere afstand meegevoerd... Ik heb er vaak goede ervaringen mee gehad qua vangsten.... Maar dit keer pakt het allemaal heel anders uit.... Want de bemaling is sterker dan gebruikelijk.... De niet mis te verstane stroming is op deze plek zeer ongewoon en dermate groot, dat het de vertrouwde patronen van azende karper op de voerplek en bewegingen van de pen danig verstoort... Maar hier kom ik allemaal nét te laat achter...Dat de vis zich anders beweegt en gedraagt...Dat de bellen plekjes en bellen zelf kleiner zijn, en daardoor anders van vorm, minder duidelijk en sneller verdwijnen...Dat de pen, omdat deze dubbel zo hoog afgesteld moet worden en helemaal schuin staat, anders reageert dan normaal...Dus dat de korte schokkende beweginkjes van de schuin staande pen geen zeelt aanbeten zijn, maar gewoon karper...Dat de op het eerste gezicht klassiek ogende stofzuig aanbeten dus lijnzwemmers zijn...Dat de in de stroom meelopende pen dit keer geen over de bodem slepend aas is, maar een aanbeet. Ik verspeel 3 vissen door lijnzwemmers, waarvan ik er 1 gezien heb en dat was een hele beste jongen #*! Bijgaand, overigens mooi gebouwd, visje komt uiteindelijk op de kant als troostprijs..Tja...Zo is het nu eenmaal met ervaring: 

Je krijgt het altijd vlák nadat je het nodig had...

September morning.....

Altijd weer magisch....

Lokale bewoner...

Onwelkome gast...

Polderglorie...

En dus gisteren het penparadijs weer eens bezocht. Het is een water met een eigen karakter: Lastig vooral... 's Zomers is er bijna geen karper te bekennen... Het water blijft het hele jaar door troebel en de zoetwaterkreeft heeft er inmiddels ook zijn intrede gedaan.. De karper heeft hier de gewoonte om in het voorjaar de kant af te grazen, waarbij ze van een afstandje goed te spotten zijn, maar oh zo moeilijk te benaderen. Meestal houden ze zich op aan de overkant: En dan weet je het wel: Van de 5 inworpen gooi je 2 keer niet ver genoeg en 2 keer op de kant. Voerplekken werken hier niet. Nou ja bijna niet...Want vandaag zit het mee... Ik heb 2 kleine aasplekjes gemaakt... Minder dan normaal maar ik wil er vroeg mee stoppen.. Plek 1 levert niks op, maar nog geen vijf minuten na inleggen op Plek 2 wordt de pen met een krachtige ruk kaarsrecht onder getrokken.. Een centimeter of vijftien, waarna er wat schokjes volgen... Een echte stofzuig aanbeet...Na aanslaan vertrekt de vis rustig richting de overkant en trekt de hengel half krom om daarna wat heen en weer te zwemmen.... De slip is er nog niet aan te pas geweest als het dan toch menens wordt.... Hij beukt de hengel in één klap dubbel en ik kan 'm net aan uit het tegenoverliggende lelieveld houden.. Het is hier niet dieper dan een centimeter of 70 maar ik krijg de vis amper naar boven. Moegestreden komt ie tenslotte aan de oppervlakte en na het nodige lucht happen is de strijd dan toch gestreden. Een oudere dame op de fiets is inmiddels afgestapt om het geheel van nabij te volgen...Ze kletst gezellig door terwijl ik het net op de kant til... Ze is dol enthousiast over de prachtige vis...

Flapstaart en Jumper....

Naast een prachtige kleur en schubbenpatroon heeft Jumper ook het typische prutslootprofiel.....

Flapstaart.......

Zoals bij veel wateren geldt ook voor de prutsloot dat karpers er hun eigen favoriete stek hebben. Flapstaart bijvoorbeeld. De grootste tot nu toe gespot in dit water...Ik mocht hem diverse malen observeren in een wat moeilijker bevisbaar gedeelte met lelievelden en los riet... Ik schat 'm rond de 20 pond.... Traag naar de overkant zwemmend flapte hij zijn imposante staart loom heen en weer boven de oppervlakte. Het werd echter al snel duidelijk dat Flapstaart niet van plan was om zich zo maar te laten vangen, en zich bij het minste onraad snel terugtrok in zijn onderwaterburcht, om zich vervolgens niet meer te laten zien. Toen ik 'm onlangs weer in het oog kreeg en wat maiskorrels aan een hair een meter of twee voor hem deponeerde, ging de pen daarna meteen onder, maar helaas niet met het beoogde resultaat... Ik haakte 'm in zijn flank en mocht slechts 3 schubben incasseren..... Wat meer geluk had ik bij Jumper, hier afgebeeld, die zich al snel vergreep aan een luchtige broodvlok....Tijdens een aantal eerdere bezoeken had ik hem op nagenoeg de zelfde plaats boven het water uit zien springen, waarbij meteen zijn fraaie kleur en voor dit water bovengemiddelde omvang opvielen...... Nu flapstaart nog.......

Klassiek.....

onder me door...

Hét aas..                              Golden oldie...

Voerplekken werken de laatste dagen niet, maar de karper laat zich wel zien, dus afgelopen weekend werd het stalken. Nadat ik eerst een echte klassieker uit de mottenballen had gehaald: De Kamasan Golden Carp B790 maatje 2... Één van de beste karperhaken ooit gemaakt vind ik zelf.  Vervaardigd uit dunne draad dus licht, plat gesmeed in de bocht dus beresterk, superglad gepolijst en echt vlijmscherp. Voor aas op een hair minder geschikt door de glimmende goudkleurige coating, maar ideaal voor een haak bedekkende aassoort als brood, hét aas bij stalken... 

Klassiek opgetuigd naar de waterkant dus... 
Stalken lukt meestal het best vroeg in de ochtend als het net licht begint te worden.. De karper waant zich dan nog veilig en aast volop... Kom je een uur later dan zijn ze vaak al vertrokken...  En er is één ding wat ik bij het stalken heb geleerd: Vergeet niet om ook pal naast je en vlak onder je te kijken. Want daar zitten ze nogal eens... Net als deze imposante schub die vanmorgen gewoon onder me door zwom.. Ik zag hem links aankomen en kon nog net op tijd een meter of 3 rechts van me voorzichtig inleggen... Hij bleef na aanslaan kalm onder de hengel wat rondjes draaien, waarbij de slip nauwelijks aangesproken werd. Met zijn 24 pond bij 83 cm bewees deze massieve jongen weer dat een dergelijke beheerste manier van zwemmen meestal goed nieuws is....